Những tiêu chí giá trị lầm lạc

Làm thế nào để đánh giá một con người? Hay đúng hơn là: khi đánh giá con người, chúng ta thường sử dụng những tiêu chí nào? Học sinh đánh giá qua các kỳ thi, trí thức qua các bằng cấp, nhà khoa học qua những công trình nghiên cứu. Một người đàn ông được đánh giá bằng “nhà cao cửa rộng”, “vợ đẹp con khôn”?

Bất cứ góc độ nào của xã hội cũng có thể đánh giá được bằng tiêu chí giá trị. Đạo đức của một thời đại phụ thuộc vào việc chúng ta lựa chọn những tiêu chí giá trị ấy. Một nghệ sĩ không thể gọi là tài năng nếu không có các tác phẩm hay, nhưng một tác phẩm hay làm nên một sự nghiệp lừng lẫy.

Chúng ta đang chọn sai tiêu chí

Không biết từ bao giờ, chúng ta chọn tiêu chí cho một người đàn ông là sự thành đạt hay giàu có. Không quan chức thì cũng phải là đại gia. Khách quan mà nói thì điều đó không có gì sai, thành công những người này có được đều là từ sự nỗ lực của họ.

Muốn trở thành quan chức (cán bộ) thì phải có nên tảng, và phải phấn đấu từ nhỏ. Học giỏi, đạo đức tốt, gương mẫu, năng nổ hoạt động trong các hoạt động… Muốn trờ nên giàu có (đại gia) thì phải chịu khó bươn trải, lăn lộn chốn thương trường… Đó đều là những giá trị đích thực và đúng đắn.

Nhưng một tỷ phú không thể được tôn vinh nếu ông dùng những thủ đoạn “bẩn” để kiếm tiền, đó là các hoạt động phạm pháp hoặc vô đạo đức. Tài sản chỉ có giá trị khi chúng được làm ra một cách minh bạch, từ sự sáng tạo và sự nỗ lực hết mình. Chỉ những kẻ không có lương tri mới hạnh phúc trên số tiền “bẩn”.

Hai tỷ phú Bill Gates và Warren Buffett xác nhận, họ sẽ cho đi gần hết số tiền của mình trước khi về thế giới bên kia. Họ làm thế để chứng minh với thế giới một điều rằng, số tiền họ làm ra đó không giá trị bằng bản thân các ông. Chính các ông mới là những điều giá trị nhất.

money-heart

Làm cho xã hội điên đảo

Một xã hội nâng cao giá trị đồng tiền, coi nhẹ các giá trị truyền thống, văn hóa, đạo đức là một xã hội điên đảo, một xã hội lầm lạc. Trong xã hội đó chắc chắn sẽ có những kẻ sẵn sàng làm “bất cứ việc gì” vì tiền. Bởi khi có tiền họ được trọng nể, tham lam thì ít sĩ diện thì nhiều. Thực tế, xã hội ta đã xuất hiện nhiều người như thế!

Những kẻ bất tài, không có năng lực nhưng giỏi luồn lách, ninh hót lại trở thành những ông nọ bà kia. Những người không “chịu thương chịu khó”, không chịu lăn lộn, bươn trải thị trường nhưng nhờ quan hệ mà có rất nhiều tiền. Và rồi chúng tạo ra những giá trị  méo mó, khôi hài trong xã hội, xô đất nước đến hồi điên đảo như hiện nay.

Tôi không phủ nhận giá trị của bằng cấp, vì đó là kết quả của sự nỗ lực học tập. Chỉ những kẻ mua bằng cấp xấu, chứ bằng cấp không xấu. Nhưng chúng ta cũng không thể phủ nhận rằng: chính việc “xính” bằng cấp đã đẩy giáo dục đến gian dối như hiện nay. Tôi không biết bây giờ bằng cấp thể hiện cho năng lực tư duy hay năng lực tài chính nữa.

Có rất nhiều trí thức vì tiền đã đi làm những điều sằng bậy, phạm pháp. Đó là do không được giáo dục “đúng” để có được năng lực tư duy và phản biện độc lập. Giáo dục đúng là giáo dục thành người trước khi dạy nghề. Thành người thì biết phân biệt phải trái, đúng sai… Họ nhắm mắt chạy theo thời cuộc, đưa thân vào những cuộc chạy đua, tranh chấp tầm thường.

Lời kết

Chúng ta cần chọn đúng các tiêu chí giá trị cao đẹp để đánh giá con người. Đó là những giá trị nền tảng, cốt lõi mà hàng nghìn năm qua ông cha ta vẫn sử dụng và để lại cho chúng ta. Những giá trị này đã cho thấy sự đúng đắn vì giữ cân bằng xã hội. Đó là những giá trị như: gia phong, quốc pháp…

Chừng nào chúng ta chưa chọn đúng tiêu chí giá trị để đánh giá con người, thì chừng đó xã hội còn nhiễu nhương, đảo lộn; đất nước còn điên đảo, mạt pháp… Tiêu chí đầu tiên tôi đề nghị là sự thành thật. Bởi vì khi muốn làm bất cứ điều gì tốt đẹp trên đời, đầu tiên ta phải thành thật.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

2 Responses to Những tiêu chí giá trị lầm lạc

  1. thienthe70 says:

    Tôi rất ít học nhưng có một tác phẩm tôi đọc khi còn nhỏ cho tới bây giờ còn nhớ câu mà cho đến tận bây giờ càng ngày tôi càng trải nghiệm và thấy ĐÚNG. Đó là câu mở đầu của tập truyện BỐ GIÀ : ĐẰNG SAU MỌI TÀI SẢN LỚN ĐỀU LÀ TỘI ÁC.

    • vienhanlam says:

      Cuộc sống này rất rộng lớn. Đây chỉ là một truyện trong hàng vạn cuốn truyện, mà lại là chuyện viết về xã hội đen, nên rất khó để tác giả của nó nhìn đời và có những phát biểu màu hồng được.

      Ngay cả tác giả của chuyện cũng có thể viết rất nhiều chuyện. Và trong mỗi cuốn chuyện ấy, ông ta lại có một câu để đời. Và còn nhiều tác giả khác… Nếu có thể, chúng ta cùng đọc và phân tích.

      Vậy nên, khi tìm được một câu nói hay, mong bạn đừng cho ngay đó là chân lý! Về nguyên tắc, pháp luật (không phải đạo đức) quy định những tài sản minh bạch không xấu. Thà có một khối tài sản lớn nhưng xấu, còn hơn là không có gì nhưng vẫn xấu!

      Tôi không bênh vực cho những người bên trên tôi phê phán. Mà tôi chỉ muốn giữ thái độ khách quan. Vì biết đâu trên đời có thể có những người giàu nhưng không xấu, chí ít là ít xấu – hay xấu chấp nhận được.

      Về mặt chính trị, quân sự thì đúng hơn: “Nhất tướng công thành vạn cốt khô”.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: