Sự dịch chuyển của dòng tiền đầu tư

Hai thập niên gần đây, Trung Quốc được ca ngợi như là một mô hình thành công trong đổi mới, phát triển nền kinh tế, nhưng một yếu tố quan trọng mà các nhà phân tích bỏ qua là đóng góp của những dòng ngoại tệ vào thành công ấy. Nếu không có những tư bản ban đầu từ Hoa Kiều, sau là từ các quốc gia Âu Mỹ Nhật, thì nền kinh tế Trung Quốc không đủ nhiên liệu để cất cánh.

Dĩ nhiên, căn bản của lực chuyển kinh tế phải dựa trên quyền tư hữu cá nhân. Và thể hiện rõ nhất trong mọi tài sản là “tiền”. Tôi không biết có bao nhiêu cuốn sách đã xuất bản về các triết thuyết kinh tế, hay bàn luận về những yếu tố chính trị, xã hội, lao động, trí tuệ, quản trị…, để đem tới thành công sau cùng. Chứ theo kinh nghiệm của riêng tôi, “tiền” vẫn là yếu tố quan trọng nhất.

Trong thời đại công nghệ thông tin (IT), chúng ta thường hay tôn vinh những trí tuệ, sáng tạo, công nghệ mới là những động cơ khởi nghiệp sắc bén. Những ví dụ về thành công, thì đầy dẫy tại Silicon Valley, Wall Street, hay Hollywood… Tuy nhiên, nếu không có dòng tiền từ chứng khoán, M&A, đầu tư mạo hiểm…; từ đủ các loại quỹ đóng mở, các nhà đầu tư nước ngoài, hay ngân sách các chính phủ…, thì những ước mơ kia sẽ mãi chỉ nằm trên giấy.

Dĩ nhiên, có những thời kỳ dòng tiền chảy sai vào chỗ trũng, tạo nên bong bóng mà mọi người liên quan phải trả giá đắt, như vụ dotcom 1997, bất động sản Mỹ 2006, hay trước đó là đại suy thoái 1929… Tuy nhiên, chúng ta có thể chắc chắn một điều: dòng tiền chảy đến đâu thì tăng trưởng kinh tế và các ngành nghề sẽ đơm hoa kết trái đến đó. Ít nhất là trong một thời gian dài (5 đến 10 năm). Sau đó, nếu có sai trật thị trường sẽ điều chỉnh, nhanh hay chậm thì tuỳ vào môi trường và cơ chế.

Do đó, chúng ta có thể bắt đoán thời cơ và soạn ra chiến lược kinh doanh dựa trên dòng chảy của tư bản. Như các thám tử, muốn tìm thủ phạm của các vụ án, họ đi tìm phụ nữ.

global-capital

Trước khi tiếp tục, tôi xin tạm quay về những nguyên tắc và thành phần căn bản của dòng tiền thế giới, để những bạn chưa nắm vững về vận hành tài chính hiểu thêm phần sau của bài viết.

Theo McKinsey, năm 2012, lưu lượng dòng tiền chảy quanh thế giới vào khoảng 26 ngàn tỷ USD mỗi năm, hay khoảng 36% GDP của toàn thế giới. Tuy nhiên, đến năm 2025, lưu lượng sẽ tăng lên 85 ngàn tỷ USD. Hiện nay, tổng số tài sản của thế giới tính theo giá trị tài chánh (financial assets) lên đến 900 ngàn tỷ USD. Tất cả những con số trên không bao gồm những phi vụ rửa tiền, trốn thuế hay qua chợ đen…

Có rất nhiều kênh cho dòng chảy và phần lớn không liên quan đến xu hướng đầu tư. Hai kênh lớn nhất là tiền thanh toán cho các dịch vụ và thương mại (xuất nhập khẩu, du lịch…) và tiền quay trục quanh các ngoại hối để kiếm lời bằng chênh lệch tỷ giá.

Còn lại là tiền đổ vào chứng khoán (stock), trái phiếu (bond), giấy nợ (tiền tiết kiệm hay phí bảo hiểm là loại giấy nợ của ngân hàng hay công ty insurance), chứng chỉ phái sinh (derrivatives), v.v… Hai dòng tiền chúng ta phải lưu ý đến nhiều nhất là tiền mặt của người dân hay các doanh nghiệp (để đầu tư trực tiếp hay gián tiếp) và tiền của các quỹ đầu tư, tương hỗ. Có cả trăm tỷ USD tài sản đến những quỹ đầu tư nhỏ, từ quỹ đóng đến quỹ mở, từ quỹ đã niêm yết đến quỹ tư nhân. Một số tiền khá lớn cũng đã được các doanh nhân đổ vào các quỹ từ thiện, hay số tiền tài trợ từ các tổ chức chánh phủ và phi chánh phủ – nằm ngoài phân tích của bài này.

Mục tiêu lý tưởng của dòng tiền đầu tư là tìm lợi nhuận cao nhất với rủi ro ít nhất trong thời gian ngắn nhất. Tuy nhiên, khó có thể đạt tất cà những điều này trong một thị trường tài chánh tự do. Do đó, các nhà quản lý quỹ thường hoạch định một chiến lược riêng của quỹ, và bán dịch vụ của mình cho các nhà đầu tư thích hợp với chiến lược này.

Chẳng hạn những nhà đầu tư giữ tiền lương hưu cho vài trăm ngàn thành viên. Họ rất bảo thủ và chấp nhận lời ít nhưng tỷ lệ an toàn cao. Trong khi đó một tỷ phú trẻ vừa kiếm tiền khủng qua việc mua bán sáp nhập (M&A) công ty khởi nghiệp sẽ sẵn sàng nhận rủi ro cao để đánh bạc với đầu tư mạo hiểm. Nhiều quỹ thích những thị trường mà họ thông hiểu (Âu Mỹ Nhật) cùng những công ty lớn, đa quốc gia có tài chánh vững vàng. Nhiều quỹ mạo hiểm vào các thị trường mới nổi (BRICS) hay cả thị trường ngoại biên như Việt Nam, Pakistan, Nigeria…

Trong bức tranh chung phức tạp đó, ta vẫn có thể tìm ra được xu hướng chung của các dòng tiền đầu tư. Dòng tiền này chia ra làm hai loại: FDI (đầu tư trực tiếp như mở cơ xưởng, mua bất động sản hay M&A) và IDI hay portfolio investment (đầu tư gián tiếp vào chứng khoán, trái phiếu, giấy nợ…). Thời hạn đầu tư của FDI thường kéo dài từ vài năm đến vài chục năm, theo tầm nhìn chiến lược của nhà đầu tư; trong khi IDI thì muốn “mì ăn liền” đôi khi chỉ vài ngày (nhưng vẫn có nhiều ngoại lệ).

Hiện nay, trong xu hướng “chuyển trục” toàn cầu, phần lớn các nhà phân tích đều cho rằng dòng tiền đầu tư dưới mọi hình thức đang quay về với những nền kinh tế phát triển, đặc biệt là USA, vì các nguyên nhân sau đây:

Vì sự tôn trọng với tác giả, đoạn này người đọc cần sang bài viết gốc để đọc!

Như đã trình bày, mỗi nhà đầu tư có những nguyên tắc và tầm nhìn khác nhau. Nên dòng chảy của các nguồn tiền rất đa dạng ,và khó đoán. Ông Warren Buffett không đầu tư vào các công ty IT, ngay cả trong thời điểm bong bóng dotcom 1997 và hiện nay. Tuy nhiên, doanh nhân nào muốn có khối tài sản khổng lồ như Steve Jobs (Apple) 1975, hay Jeff Bezos (Amazon) 1994 thì phải đoán được xu hướng của dòng tiền. Đi ngược với trào lưu cũng có lúc mang lại những thành công bất ngờ, nhưng xác suất thành công là thấp.

Những doanh nhân ở các nước mới nổi thường coi tài sản lớn nhất của doanh nghiệp mình là mối quan hệ hay sự chống lưng của các quan chức quyền lực. Mô hình kinh doanh này bắt đầu rã đám từ Trung Quốc, và rất khó để xuất sang các nước phát triển như Âu Mỹ Nhật. Dòng tiền đầu tư đã chuyển hướng. Trong hai thập kỷ tới, nếu Trung Quốc không thay đổi thì nền kinh tế mọi người ca tụng hôm nay sẽ chỉ còn là một chú thích ngắn trong lịch sử.

Trích bài của [Alan Phan] trên Góc nhìn Alan

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: