Bội chi ngân sách và trần nợ công

Các ông bà nghị đang họp ở hội trường mới. Mấy năm rồi doanh nghiệp và người dân chịu khổ nhiều, các ông bà chả sẻ chia được mấy. Giờ lại đưa ra khánh thành hội trường đẹp. Đẹp thì đẹp đấy, nhưng rồi làm việc có hiệu quả hơn không?

Quốc hội nhà ta là cơ cấu, nên có đầy đủ các thành phần chính trị, kinh tế, tôn giáo, văn hóa, khoa học… Mấy ngày đầu bàn nhiều về bội chi ngân sách và trần nợ công. Không biết mấy ông bà ngoài kinh tế, hay các đại biểu bận bịu do kiêm nhiệm có hiểu những điều mà các chuyên gia kinh tế của quốc hội nói – với nhiều thuật ngữ kinh tế – hay không?

Ấy là tôi cứ lo xa, chứ đại biểu quốc hội thì giỏi rồi, làm gì có chuyện họ không hiểu. Bài viết này là tôi viết cho các bạn trẻ lơ mơ kinh tế. Tôi sợ họ nghe không hiểu, thành ra sợ chuyện chính trị, chuyện nghị trường rồi bàng quan với chuyện đất nước. Vấn đề liên quan đến lợi ích sát sườn của mình, mà cứ như chuyện của ai.

Tìm hiểu một số biệt từ, thuật ngữ:

1. Tổng thu nhập quốc dân (GDP):

Là tổng giá trị của tất cả các loại sản phẩm và dịch vụ (tính theo giá thị trường) của một quốc gia trong vòng một năm.

Tức là ta mang tất cả các sản phẩm và dịch vụ của một quốc gia, sản xuất trong một năm, bán được bao tiền, thì GDP của nước đó là bằng ấy.

2. Bội chi ngân sách: (hay thâm hụt ngân sách)

Là tình trạng các khoản chi vượt lên các khoản thu. Chi nhiều hơn thu được, phần chênh lệch đó chính là bội chi ngân sách.

BC = C – T (do C>T nên BC>0)

Trong đó:
– BC: bội chi ngân sách | – C: chi ngân sách | – T: thu ngân sách

Ngược lại với bội chi ngân sách là thặng dư ngân sách – tức thu > chi (BC<0).

Để đo lường mức bội chi ngân sách, người ta so sánh nó với GDP.

Ví dụ:
Năm 2013, GDP của Việt Nam là 100 tỷ $. Bội chi ngân sách là 5% GDP. Thì số bội chi đó là 5 tỷ $. BC = 5 tỷ $. Năm 2013, thu ngân sách nhà nước là 40 tỷ $. Thì chi ngân sách sẽ là 45 tỷ $.

3. Nợ công:

Là tổng số tiền mà nhà nước (từ trung ương đến địa phương) đang nợ.

Trần nợ công là số nợ tối đa quốc hội cho phép chính phủ được nợ.

Nguyên tắc lũy kế:

Trần nợ công năm sau bằng trần nợ công năm nay cộng với bội chi ngân sách năm nay và các khoản chi khác.

TNC2014 = TNC2013+ BC2013 + CK2013

Trong đó:
– TNC2014: trần nợ công 2014 | – TNC2013: trần nợ công 2013 |-  BC2013: bội chi ngân sách 2013 | – CK: chi khác.

Để đo lường mức trần nợ công, người ta cũng đem so sánh nó với GDP.

Ví dụ:
Năm 2013, GDP của Việt Nam là 100 tỷ $. Nợ công là 55% GDP. Thì nước ta đang nợ 55 tỷ $.

Dự kiến năm 2014, trần nợ công sẽ là 60% GDP. Giả sử GDP của năm 2014 là 110 tỷ $, thì trần nợ công sẽ là 66 tỷ $.

TNC2014 = 66 tỷ $, TNC2013 = 55 tỷ $. BC2013 là 5 tỷ $. Vậy CK2013 là 6 tỷ $ – tôi cũng chưa hiểu ở đây là gì!?

Mức nợ công (an toàn) quốc hội quy định cho năm 2020 là 65% GDP. Vượt quá con số này là kịch trần. Tức chính quyền chi tiêu thái quá, cần phải cân đối lại các khoản thu-chi.

4. Cơ cấu đáng lưu ý:

Cơ cấu chi ngân sách hiện nay là: chi thường xuyên: 72% – là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của nhà nước.

Chi đầu tư xã hội và trả nợ: 28% – xây dựng cơ sở hạ tầng thúc đẩy phát triển kinh tế, và trả các khoản nợ theo nghĩa vụ. Chi dự trữ: 0% – bổ sung quỹ dự trữ nhà nước và quỹ dự trữ tài chính.

Cơ cấu chuẩn (kỳ vọng): 50% chi thường xuyên, 30% cho đầu tư xã hội và 20% trả nợ.

Thu thì đã cạn kiệt rồi, thậm chí còn giảm, vì các doanh nghiệp ngừng hoạt động nhiều, năng suất lao động và tỉ suất lãi thấp do có ít hàm lượng chất xám trong các dây chuyền công nghệ và sản phẩm.

Chi thường xuyên 72% là do bộ máy quá cồng kềnh. Lâu dài dễ bể vì hiệu năng và lợi tức!

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: