Những cặp từ dễ bị dùng nhầm

Hàng ngày, khi nói và viết, một số người thường dùng nhầm các cặp từ gần giống nhau về nghĩa, do chưa hiểu chính xác nghĩa của chúng. Tôi xin dẫn ra các cặp từ dễ bị dùng nhầm dưới đây, ai không đồng tình xin cứ phản bác thoải mái.

Về nghĩa của từ thì đã có một bài viết công phu, liệt kê những từ hay bị dùng nhầm trong tiếng Việt, nên bài này tôi chỉ đưa ra các cặp từ hay bị dùng nhầm với nhau.

Định nghĩa – Khái niệm

Định nghĩa và khái niệm đều là (động tác) làm rõ nghĩa của một từ.

Thường khi dẫn dắt ai đó vào một lĩnh vực mới, người dẫn dắt cần làm rõ nghĩa của những từ chuyên môn của lĩnh vực đó.

Định nghĩa: có thể hiểu nôm na là xác định được nghĩa. Định nghĩa thường được dùng cho các đối tượng vật chất cụ thể, các đồ vật dụng cụ quanh ta, những thứ có thể sờ nắn, cầm nắm được. Những thứ phi vật thể thì phải thật dễ hình dung.

Ví dụ: định nghĩa cái bàn, định nghĩa đoạn thẳng…

Khái niệm: hiểu nôm là đại khái quan niệm là như thế – vì không định nghĩa được. Khái niệm thường được dùng cho các đối tượng vô hình, phi vật thể, khó diễn tả, khó nắm bắt nên không thể định nghĩa được.

Ví dụ: khái niệm đường thẳng, khái niệm mặt phẳng…

Khi dạy về đường thẳng cho học sinh, động tác đầu tiên của giáo viên là mô tả (làm rõ nghĩa) xem đường thẳng là gì. Là sợi dây phơi (căng) kéo hai đầu ra vô tận.

Trong đó: đường thẳng là một từ, khái niệm (định nghĩa) là một động tác, chứ đường thẳng không phải là một khái niệm (đinh nghĩa).

Để hiểu đúng nghĩa và cách dùng của hai từ này, ta nên xem lại sách giáo khoa phổ thông. Các giáo sư soạn sách dùng rất đúng hai từ đó.

Đề nghị – Yêu cầu

Đề nghị: trong quy phạm văn bản hành chính, đề nghị là từ dùng khi một đơn vị cấp dưới, hoặc ngang cấp muốn cấp trên hoặc cơ quan ngang cấp khác thực thi một hành động gì đó cho mình.

Cũng theo nguyên tắc, đơn vị bên trên hoặc ngang cấp có thể đồng ý hoặc từ chối thực hiện hành động đó, tùy từng trường hợp mà có thể đưa ra hay không đưa ra lý do giải thích cho điều đó.

Ví dụ: đề nghị hỗ trợ, đề nghị hợp tác…

Yêu cầu: yêu cầu là từ dùng khi cấp trên bắt cấp dưới phải thực hiện một hành động nào đó. Cấp dưới bắt buộc phải thực hiện hành động đó (hiểu như lệnh). Nếu từ chối, hoặc không làm được thì phải báo cáo rõ ràng.

Ví dụ: thủ tướng yêu cầu bộ trưởng, cô giáo yêu cầu học sinh…

Kinh doanh – Thương mại

Kinh doanh là tham gia vào một hay một số khâu của nền kinh tế để tìm kiếm lợi nhuận.

Thương mại hiểu đơn thuần là mua bán. Thương là cái kho, mại là mua. Người làm thương mại mua một loại hàng nào đó, cất trữ rồi bán.

Như vậy, nghĩa của từ “kinh doanh” rộng hơn nghĩa của từ “thương mại”. Kinh doanh (có thể) bao gồm cả sản xuất, thương mại thì không, thương mại đơn thuần chỉ là mua bán.

Hai từ này tôi đã bàn ở một bài khác, những đưa lại đây vì thấy có sự liên quan.

Quản lý – Lãnh đạo

Hai từ này nhiều nơi trên mạng đã viết rồi. Ai quan tâm có thể sớt Gugờ  (search Google) tìm đọc. Xin cảm ơn!

Tôi xin giới thiệu một bài: Link

Bài viết này có thể được sửa chữa và bổ sung!

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Đã đóng bình luận.

%d bloggers like this: