Tri kỷ là gì?

Ở đời, đôi khi người ta vẫn nói với nhau về “tri kỷ”. Rằng anh này, cô nọ là tri kỷ của anh nọ, cô kia… Vậy tri kỷ là gì? Và sống với nhau thế nào thì được mới gọi là tri kỷ? Bài này tôi sẽ giải nghĩa của từ trên.

Trong từ ghép “tri kỷ”, thì “tri” (知) ở đây là biết hay hiểu, “kỷ” (紀) là ghi nhớ hay kỷ niệm… Cũng có người hiểu “kỷ” (己) là mình, hay riêng… Cả hai cách hiểu này đều có lý. Vì không biết người xưa viết thế nào, nên tôi diễn giải theo cách hiểu của mình.

Bạn tri kỷ là những người bạn đã từng rất hợp và hiểu nhau. Vì hợp nhau, họ chia sẻ với nhau nhiều điều. Vì chia sẻ với nhau nhiều, nên họ hiểu nhau. Chia sẻ ở đây là chia sẻ những vấn đề có chiều sâu học thuật, những tâm tư thầm kín, chứ không phải là những chuyện xã giao thông thường.

Những người hợp nhau gặp nhau đã hiếm, lại có duyên gặp gỡ rồi chia sẻ nhiều với nhau nhiều điều (nên hiểu nhau) lại càng hiếm. Cho nên tình bạn tri kỷ là ít có trên đời, và chỉ thấy ở tình bạn đôi, chứ không có ba, bốn hay nhóm người bạn tri kỷ.

tri-ky-la-gi

Hai người chỉ được gọi là tri kỷ của nhau, nếu có duyên gặp gỡ, hợp nhau để chia sẻ, và phải chia sẻ nhiều đến độ rất hiểu nhau. Tức là trong quá khứ đã từng sống chung với nhau, từng chia sẻ những điều sâu kín trong lòng. Và hiểu nhau là hiểu theo hướng để thông cảm, giúp đỡ… Chứ không phải là biết điểm xấu của nhau rồi mang ra hại nhau.

Vậy bạn tri kỷ là bạn tâm giao trong quá khứ. Nhiều “đôi” vừa mới gặp nhau nhưng đã nhận nhau là “tri kỷ” là không hợp lý. Vì nói vài câu thấy hợp nhau, nhưng có thể chơi với nhau lâu lại thấy không hợp. Hoặc dù hợp nhau nhưng chưa chia sẻ được với nhau nhiều điều, thì cũng chưa thể được gọi là tri kỷ.

Trong nhiều trường hợp của cuộc sống, người ta nói đến – đầy đủ – cả cụm từ “tri âm tri kỷ”. “Tri kỷ” thì tôi đã giải bên trên, vậy còn – từ phía trước – “tri âm” là gì? Từ này là một từ khó, nên ta cần hiểu đúng để sử dụng cho chính xác.

“Âm” ở đây hiểu là thanh, là tiếng, là câu nói, lời hát hay khúc nhạc được xướng lên. Với những người thường, thì từ “tri âm” được dùng trong trường hợp: hai người từng có những suy nghĩ rất giống nhau, lúc gặp nhau chi nghe qua vài câu nói của nhau đã rất thích, nhưng họ lại không có điều kiện để chia sẻ với nhau nhiều điều. Nên họ mới chỉ mới dừng ở mức hợp nhau, chứ chưa hiểu nhau.

Để hiểu được từ “tri âm” của các văn nghệ sỹ, quý bạn hãy tìm đọc điển tích về Bá Nha – Tử Kỳ. Đây là một câu chuyện xúc động về hai người bạn, một người nghe và rất hiểu tiếng đàn của kia. Để rồi khi người nghe (Tử Kỳ) chết, người gảy đàn (Bá Nha) đã đập cây đàn vào đá, vì cho rằng trên đời này không ai hiểu tiếng đàn của mình nữa.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

4 Responses to Tri kỷ là gì?

  1. 9k[pkpoiop says:

    Sai

  2. Tri là biết (hiểu), kỷ là (bản thân) ta, “tri kỷ” đơn giản là hiểu mình, biết rõ về ta. Bạn tri kỷ là hai người cùng biết rõ về nhau. Chữ “kỷ” này cũng dùng trong câu “Tiên trách kỷ, hậu trách nhân”- trách mình trước khi trách người. Khi nói về thói đời chỉ muốn lợi cho mình, ta gọi đó là thói “ích kỷ”.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: