Nga Trung khó trở thành đối tác chiến lược

Từ toàn cầu hóa, với sự trỗi dậy của Trung Quốc, thế giới quay lại thời kỳ phân cực. Có người thậm chí còn gọi là chiến tranh lạnh 2.0, và hai phe là Mỹ và Trung Quốc. Gấu Nga đang hồi phục sức mạnh liền bị Nato thọc mạnh một cái ở Ukraina.

Trong tình hình đó, Nga liên minh với Trung Quốc theo cách nhìn bề ngoài gần như là tất yếu. Tuy nhiên, với những nguyên nhân âm ỉ từ quá khứ tới nay, liên minh này khó tồn tại, chưa nói thành đối tác chiến lược. Các nguyên nhân đó là:

1. Yếu tố lịch sử

Ngay từ đầu những năm 30 của thế kỷ trước, Stalin và Mao Trạch Đông đã mâu thuẫn với nhau kéo, theo mâu thuẫn âm ỉ của Liên Xô và Trung Quốc trong quốc tế cộng sản. Nguyên nhân bề nổi thì là Stalin muốn Mao áp dụng mô hình xã hội chủ nghĩa Liên Xô vào Trung Quốc, nhưng Mao không nghe. Mao nói Trung Quốc nhiều nông dân, chứ không nhiều công nhân như Liên Xô. Mao nghĩ ra chủ nghĩa xã hội kiểu Trung Quốc. Nguyên nhân sâu xa là tranh giành vị thế dẫn đầu và ảnh hưởng trong quốc tế cộng sản.

Năm 1969, mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm. Thậm chí, vũ khí hạt nhân của Liên Xô có thể bắn vào (kho hạt nhân) của Trung Quốc trước khi bắn sang Mĩ. Đó chính là nguyên nhân mà Trung Quốc quay đầu, sang bắt tay với Mĩ, làm ngơ để Mĩ ném bom ở bắc Việt Nam năm 1972. Sau này Mĩ cũng làm ngơ cho Trung Quốc cưỡng chiếm Hoàng Sa vào năm 1974.

2. Yếu tố kinh tế

Cuộc chơi của các nước lớn, thù địch hay bè cánh, là đều có sự tính toán. Không ai muốn đối thủ của mình mạnh lên, vượt mình để từ đó cướp mất vị thế và tầm ảnh hưởng của mình. Không kìm hãm được thì thôi, nếu hợp tác thì ít nhất hai bên phải cùng có lợi.

Toàn cầu hóa với sự dịch chuyển của sản xuất, cộng với Mĩ lơ là vì mải miết trong cuộc chiến chống khủng bố, làm Trung Quốc vọt lên thành nền kinh tế đứng thứ hai thế giới. Mới manh nha mạnh lên nhưng Trung Quốc đã có những biểu hiện như là một đế quốc mới. Kinh tế phát triển nhưng tình trạng dân chủ không được cải thiện. Một đất nước như thế khó đại diện cho văn minh để dẫn dắt thế giới.

Trung Quốc thèm muốn rất nhiều tài nguyên của Nga cho nền kinh tế khổng lồ của mình. Mặc dù bán cho Trung Quốc có lợi, nhưng Nga hiểu nếu cung cấp nguyên nhiên liệu cho nền kinh tế Trung Quốc, để đến khi Trung Quốc mạnh lên, thì đất nước phải lãnh hậu quả có thể chính là Nga.

Nga thà để Mĩ làm sen đầm quốc tế hơn là Trung Quốc. Mĩ dẫu có nhiều thủ đoạn nhưng vẫn là một nước dân chủ. Các thế lực trong lòng nước Mĩ vẫn kìm nén nhau, chứ không phải thống nhất thành một khối hướng vào nước nào đó như thể chế chuyên quyền toàn trị.

3. Yếu tố dân số

Một ngẫu nhiên rất hay là dân số Nga sấp sỉ bằng 1/10 dân số Trung Quốc. Hơn 140 triệu người Nga sống trong một diện tích rất rộng, với tài nguyên thiên nhiên phong phú luôn làm cho nước khác thèm muốn, đặc biệt là Trung Quốc – với 1,4 tỷ dân – đất chật người đông. Vài trăm triệu dân miền tây Trung Quốc sống trên vùng khô cằn sỏi đá.

Ở vùng Hắc Long Giang giáp Vladivostok, bên này biên giới Trung Quốc là gần bốn mươi triệu dân, còn bên kia biên giới Nga chỉ hơn bốn triệu. Một sự chênh lệch dân số, diện tích và tài nguyên lớn đến mức dễ làm người ta phản cảm.

Trong binh pháp Tôn Tử, một cuốn sách của chính Trung Quốc, có nói đại ý: mạnh gấp đôi thì chia hai mặt mà đánh, mạnh gấp năm thì bao vây, còn mạnh gấp mười thì đánh tràn sang. Nếu có nước nào đánh tràn sang được Nga, thì đó chính là Trung Quốc. Tất nhiên, ở đây chỉ nói về mặt dân số – chưa nói về bom nguyên tử.

4. Công nghiệp quốc phòng

Vấn đề bản quyền khoa học, nhất là công nghệ quốc phòng lâu nay vẫn là đề tài tranh cãi của hai nước. Trung Quốc đã sao chép rất nhiều vũ khí từ thô sơ đến hiện đại của Nga. Các vũ khí của Trung Quốc xuất xưởng, không hiểu vô tình hay cố ý, nhưng phần lớn là giống vũ khí của Nga. Điều này đã làm Nga phải từ bỏ lợi nhuận, hạn chế bán nhiều loại vũ khí cho Trung Quốc.

Vậy từ những nguyên nhân lịch sử, chuyện giữ miếng trong cuộc chơi của các nước lớn để không mất vị thế và tầm ảnh hướng, cộng với trong bốn trục quan hệ chính trị, kinh tế, khoa học và văn hóa thì có đến hai trục (kinh tế, khoa học) không thể thật lòng được với nhau, nên Nga và Trung Quốc khó trở thành đối tác chiến lược.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: