Giải nghĩa truyện Tấm Cám

Truyện cổ tích Tấm Cám có hai nhân vật chính tất là Tấm và Cám. Điều này thì dĩ nhiên ai cũng biết, nhưng tại sao người xưa lại đặt tên cho hai nhân vật này là  “Tấm” và “Cám”. Hai tên này có ý nghĩa gì? Có ẩn ý gì người xưa gửi gắm trong hai cai tên đó không?

Ta cần giải nghĩa của từ thì mới hiểu được ý của người xưa. “Tấm” là một từ thuần Việt, hiểu như là từ “miếng” – ví dụ: tấm gỗ, tấm vải, tấm áo, tấm bánh… Từ “tấm” tiếng Việt ta có thể hiểu như chữ “tài” của tiếng Hán – là những  tài sản, của cải hay những thứ hữu dụng trong tự nhiên (có giá trị), được con người đem về sử dụng.

Tư “cám” trong tiếng Hán có nghĩa là: gì, nào… – người xưa chắc không dùng theo nghĩa đó. “Cám” tiếng Việt chỉ những hạt vụn. Hiểu gần như chữ “mạt” của tiếng Hán. Trong cuộc sống, “cám” là từ chỉ những thứ hạt vụn. Khi chỉ có một từ, thì “cám” những hạt vụn phụ phẩm của quá trình xay lúa thành gạo. Những hạt này ít giá trị, thường dùng để làm thức ăn cho vật nuôi.

giai-nghia-chuyen-tam-cam

Đặt tên Tấm cho cô hiền lành, chăm chỉ là ý người xưa muốn nói: người hiền lành, chăm chỉ, chịu thương, chịu khó thì làm được nên những việc, những thứ ra tấm ra món, hữu ích cho đời. Đặt tên Cám cho cô vừa lười làm, lại quá quắt, suốt ngày chỉ ngắm vuốt và đố kỵ thì người xưa muốn nói, người có những đức tính xấu này chỉ làm được những điều mạt vụn.

Tuy nhiên, trong truyện cũng có sự bênh vực nhất định, như cô Tấm mặc nhiên xinh đẹp, còn cô Cám thì làm đẹp mấy cũng không xinh bằng. Một truyện khác là Sơn Tinh – Thủy Tinh cũng có sự bênh vực không kém, đó là lễ thách cưới của vua cha (công chúa) toàn những con vật trên cạn, Sơn Tinh ở trên cạn dễ kiếm hơn Thủy Tinh dưới nước.

Không hiểu sao ông cha ta lại có sự bênh vực, ưu ái thiên lệch vậy? Truyện truyền qua nhiều thế hệ, và sau ta coi đó là bình thường. Có lẽ ẩn ý trong truyện là: nếu ai đó xinh đẹp, lại hiền lành, chăm chỉ thì sẽ mặc nhiên được yêu quý. Còn ai không xinh đẹp thì thiệt thòi, gắng chịu, đừng có đố kỵ! Ai xấu mà hiền lành, chăm chỉ thì cũng vẫn thiệt thòi. Ông cha ta ông phải lúc nào cũng có lý!

Truyện cổ tích là tích xưa để lại. Không rõ địa điểm, không rõ thời kỳ. Truyện Tấm Cám là một câu truyện hấp dẫn, li kỳ, chứa đựng nhiều lời khuyên răn của ông cha. Đôi khi chúng ta nghiền ngẫm rất sâu, trả giá rất đắt thì mới nhận ra được một chân lý rất bình thường. Tuy nhiên, thời đại nào coi thường các giá trị bình thường ấy lại là một thời đại bất thường.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

3 Responses to Giải nghĩa truyện Tấm Cám

  1. Nguyenmk says:

    Theo cách giảng dạy thời tiểu học đến trung học trước kia, thì hình tượng của cô Tấm, Cám là đại diện cho cái tính nết, cái nhân phẩm. Chứ đâu phải ông cha, bà tổ nào mặc nhiên thiên vị.
    Trong chuyện truyền khẩu dân gian, chuyện ngụ ngôn ẩn dụ “Cổ tích” ý cho thấy cái xa xưa, chứ đưa ra địa danh, thời điểm thì lấy đâu đối chứng.
    Hai cô Tấm và Cám cùng là người người nghèo khó sống cùng người đàn bà cay nghiệt, nham hiểm (dì mẫu cô Tấm) cũng ẩn dụ cái nết xấu xa cạnh kề dễ dàng dung túng.
    Như đã nói, cô Tấm hàm ý cái nết, cái hạnh đẹp chứ không phải nét mặt xinh đẹp, thân dáng nhu mì nên rất được cần gìn giữ, còn cô “Cám” thì hàm ý vụng về, nhỏ nhen cái nết xấu xa cần bỏ, nhưng bỏ mà không làm tổn thương nhân cách con người.
    Thiết nghĩ: con người ai cũng muốn cái đẹp, cái tốt để mua, mang, gìn giữ làm riêng (Hoàng tử chọn vợ) chứ ông cha ta thiên vị chi đâu. 🙂
    Đôi dòng cùng huynh những suy nghĩ của riêng Nmk, mong được khai trí thêm.

    • Không dám, không dám… !

      Nguyenmk lại câu nệ rồi! Quả thực, tôi vẫn còn lăn tăn về đoạn mở rộng lắm! Thực tình là chỉ muốn nói về hai cái tên Tấm và Cám thôi. Nhưng như thế thì bài viết hơi ngắn.

      Mới đầu, mở rộng đã viết về cái ác khi cô Tấm trả thù, nhưng sau thấy không hiểu cái ý của ông cha, nên bỏ đi. Sau mới chuyển sang sự bênh vực. (:))

      Vả lại, KN không bao giờ dám nhận mình là nói gì đúng đấy (nhận thế chết liền), nên Nguyenmk cứ tham gia thoải mái! Hàn lâm miệt vườn mà!

      Chính kiến thức hiện tại của nền giáo dục mới là hàn lâm. Nên sinh viên ra trường cứ chẳng hiểu gì về thực tế, doanh nghiệp phải đào tạo lại mới làm việc được… Ai tính cho doanh nghiệp các khoản tổn phí đó?

      Quay lại chuyện, nói gì thì nói, nếu cô Tấm không đẹp thế thì đã không có chuyện Cám ganh ghét đến vậy, nếu cô Tấm không được hoàng tử chọn thì mẹ con Cám đã không tàn độc đến thế.

      Cái nết đánh chết cái đẹp, nhưng cái đẹp đè bẹp cảm xúc!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: