Hút thuốc trong văn hóa người Việt

Ở đất nước Việt Nam, trong khi các gia đình ở nông thôn, cha và con có thể hút chung một cái điếu cày, thì nhiều gia đình của các trí thức trên thành thị, người con có thể là đã ba bốn mươi tuổi, nhưng vẫn không cảm thấy tự tin, thoải mái khi hút thuốc trước mặt cha.

Không biết từ bao giờ, thuốc lá (điếu) du nhập vào Việt Nam. Trước đó, chắc người Việt Nam chỉ hút thuốc lào (điếu bát, điếu ống) và thuốc phiện. Những năm chiến tranh ảnh hưởng rất nhiều đến văn hóa hút thuốc người Việt Nam. Trong chiến tranh, khi mà cái chết có thể đến bất cứ lúc nào, người ta quên đi cái hại nhỏ và lâu dài của thuốc lá.

Vị cha già dân tộc, khai sinh ra đảng và nhà nước Việt Nam – ngài chủ tịch Hồ Chí Minh – hút thuốc lá. Điều này ảnh hưởng đến văn hóa hút thuốc của người Việt, trực tiếp là gia tăng số lượng người hút thuốc, vì nam thanh niên Việt Nam tham gia chiến tranh rất nhiều. Trong các buổi thăm úy lạo binh lính, một trong những hình ảnh thân thương là ông phát thuốc cho họ.

Bài viết này không bàn đến góc độ y tế, vốn rõ ràng là có hại của thuốc lá. Mỗi năm có khoảng bốn mươi nghìn người (40.000) chết do các nguyên nhân liên quan đến thuốc lá, gấp ba lần số người chết do tai nạn giao thông. Bài viết cũng không bàn đến góc độ kinh tế, khi thuốc lá ở Việt Nam vẫn còn khá rẻ.

Quan niệm về thuốc lá ở Việt Nam cũng giống như quan niệm của các nước trên thế giới, vẫn được chiếu trên điện ảnh. Theo đó, số đông người Việt Nam vẫn quan niệm hút thuốc lá là có nét gì đó phong trần. Nhìn cử chỉ và phong thái của người hút thuốc làm ta có cảm tưởng rằng, người đó là người từng trải, già dặn và sâu sắc trong suy nghĩ.

***

Hình ảnh điển hình trong điện ảnh, cũng như ngoài cuộc sống, là người đàn ông điển trai, lo việc quan trọng, mắt đăm chiêu nhìn xa xăm, tay kẹp điếu thuốc đang nghi ngút khói. Chính hình ảnh đó làm gia tăng số lượng người hút thuốc ở nước Việt, nhất là trong chiến tranh. Sau đó, những người lính từ chiến trường về lan tỏa thói quen này ra cộng đồng, rồi đến các thế hệ sau.

Kinh tế phát triển, kéo theo sự thay đổi trong cách xây dựng cơ sở hạ tầng, cũng ảnh hưởng đến văn hóa hút thuốc. Theo đó, các văn phòng hiện đại được xây dựng, đóng kín bằng khung kính do lắp máy điều hòa nhiệt độ. Điều này làm việc hút thuốc lá ở trong trở nên bức bối, ngột ngạt…

Điều này trực tiếp làm giảm số lượng người hút thuốc lá ở khối văn phòng gián tiếp. Cho nên mới có câu: “Nhà giàu không hút thuốc!”. Những người có điều kiện được tiếp xúc nhiều với thông tin hơn, hiểu tác hại của thuốc lá và trân trọng sức khỏe, họ dần xa dời thói quen hút thuốc. Tuy nhiên, không phải ai hiểu vậy cũng làm vậy.

Truyền thống Nho giáo cũng ảnh hưởng đến văn hóa hút thuốc của người Việt. Tính “tôn ti trận tự” của Nho giáo có tác dụng tích cực khi ngăn trở các nam thanh niên hút thuốc. Như đã nói bên trên, hút thuốc trong văn hóa Việt Nam là cái gì đó thể hiện của sự trưởng thành, rằng người đàn ông đã chín, già dặn, nên các nam thanh niên e ngại khi hút thuốc trước mặt cha.

Dưới góc độ y tế và đạo đức, hút thuốc lá có hại và không hay, không tốt… Dưới góc độ văn hóa, quan niệm hút thuốc là thể hiện của người trưởng thành, già dặn cũng dần thay đổi, vì bây giờ đàn bà và trẻ con cũng hút thuốc. Cho nên hút thuốc lá là thói quen không tốt. Bạn hãy bỏ thuốc nếu có thể, còn nếu không thì cũng đừng hút quá mười điếu một ngày. Trên tất cả, đừng để việc hút thuốc của mình ảnh hưởng đến người khác.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: