Những mâu thuẫn trong hợp tác làm ăn

Hợp tác làm ăn là chuyện phổ biến trên đời, từ trẻ trâu chung nhau mở quán vỉa hè đến ông lớn góp vốn kinh doanh tiền tỷ. Tuy khác nhau về quy mô và hình thức đầu tư, nhưng chuyện hợp tác của các tập thể giống nhau ở đặc điểm mâu thuẫn. Sau đây tôi xin chọn ra ba loại mâu thuẫn điển hình sau:

1. Mẫu thuẫn công – lợi:

Đó là không xác định rõ các thành viên đóng góp gì, từ cơ sở vật chất cho đến công sức, và khi có được thành quả thì việc phân chia lợi ích có đúng theo tỷ lệ đã “góp” đó không. Ví dụ một doanh nghiệp mới thành lập, vì muốn tiết giảm chi phí đầu vào nên các thành viên mỗi người mang đến một thứ, người thì bàn ghế, người thì xe cộ, người thì văn phòng…

Giải pháp để tránh loại mâu thuẫn này là mỗi một đồ đạc, trang thiết bị hay phương tiện đều phải được định giá từ đầu, theo giá thị trường và công khai được mọi người xác nhận, ký tá… Khi vào làm việc thì mọi công lao, thành quả, góp sức đều phải được ghi lại và trả công xứng đáng – tất nhiên cũng theo giá của thị trường. Tránh mâu thuẫn do người góp nhiều công hơn, người bận rộn góp ít công hơn.

2. Mâu thuẫn điều hành

Đó là mâu thuẫn về việc xác định xem ai là người đưa ra quyết định. Cuộc sống hàng ngày, mỗi cá nhân thôi cũng có bao nhiêu quyết định, hôm nay cắt tóc, ngày mai đi chùa… Thậm chí trước một việc, một người cũng có thể có hai quyết định khác nhau, nên việc mâu thuẫn trong việc đưa ra quyết định ở một tập thể là điều không thể tránh được.

Biểu tượng (logo) màu gì, bố cục như thế nào… Khẩu hiệu (slogan) như thế nào. Lựa chọn văn phòng, màu tường, bố cục nội thất ra sao…  Chính sách sản phẩm, chất lượng, giá… Chính sách tiếp thị, đánh mạnh vào kênh tiếp thị nào, hình thức ra sao… Chính sách hậu mãi, bảo hành, bảo trì… Tất tần tật các quyết định lớn nhỏ đều có thể phát sinh mâu thuẫn. Cần phải xác định rõ ai là người đưa quyết định, và mọi người đều phải tuân thủ.

3. Mâu thuẫn đường lối

Đây là mâu thuẫn sau cùng, nhưng lại thường là nguyên nhân chính làm tan vỡ các tập thể, nhất là các nhóm khởi nghiệp trẻ, mà nhiều bạn không giải thích được. Mâu thuẫn đường lối là mâu thuẫn chọn hướng phát triển cho tương lai. Ví dụ một doanh nghiệp công nghệ thông tin khởi nghiệp kinh doanh cả phần cứng và phần mền. Người thì muốn phát triển phần cứng (mua bán, sửa chữa), người lại muốn phát triển phần mềm (website, lập trình phần mềm).

Thực ra mâu thuẫn đường lối nằm trong mâu thuẫn điều hành, nhưng vì sự đặc thù và nguyên nhân tai hại của nó mà tôi phải tách riêng ra. Thường thường, khi mới hình thành thì đại khái, các tập thể xác định đường đường lối của mình rồi (ý tưởng), nhưng họ chưa cắt nghĩa cụ thể, nhất là các bạn trẻ, cứ đại khái thế rồi khi vào thực tế thế tính sau. Đây là suy nghĩ tai hại vì bản tính con người ai cũng muốn làm “chủ”, muốn đứa con tinh thần của mình đi theo đường lối của mình, cho nên phải làm rõ. Lãnh đạo khác quản lý.

nhung-mau-thuan-khi-hop-tac-lam-an

Từ khi kinh tế tự do, các doanh nghiệp tư nhân mọc lên ở khắp nơi và hiện chiếm đến 97% số lượng các doanh nghiệp trên toàn quốc. Sau khi kinh tế khủng hoảng năm 2008, và nhất là sau đại hội 12, đảng và nhà nước ưu tiên các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các bạn trẻ từ nay chắc sẽ khởi nghiệp nhiều. Xin có vài chia sẻ từ kinh nghiệm của mình, để các bạn lường trước các mâu thuẫn có thể xảy ra khi hợp tác, từ đó có biện pháp phòng tránh để đi tới thành công. Thành công của các bạn là thành công của đất nước.

Các bạn nên nhớ việc hợp tác là không tránh được. Kể cả khi các bạn đủ khả năng khởi nghiệp một mình, khi doanh nghiệp của bạn lớn lên bạn cũng phải hợp tác, vì bạn không thể có “ba đầu sáu tay” để quán xuyến hết mọi việc. Nếu đã không tránh được, thì nên hợp tác ngay từ ban đầu, tìm những người bạn biết được là “phù hợp càng nhiều càng tốt” mà hợp tác. Có hai hình thức hợp tác tôi đưa ra để bạn tham khảo dưới đây:

1. Hợp tác ông chủ – nhân viên

Đây là hình thức hợp tác một người bỏ vốn ra làm hết, còn người kia chỉ là nhân viên – làm công ăn lương. Tất nhiên, với hình thức này thì người nhân viên phải làm theo ông chủ hoàn toàn, “chỉ đâu đánh đấy”… Hình thức này có ưu điểm là đi theo đường lối ông chủ tuyệt đối, nhược điểm là ông nhân viên không nhiệt tình – cháy hết mình. Ông chỉ chủ động làm việc được là may.

2. Hợp tác tin tưởng tuyệt đối

Đầy là hình thức hợp tác người này tin người kia tuyệt đối, không quan tâm đến tỷ lệ góp vốn ban đầu. Đây là mẫu hợp tác “định hướng – theo phò”, hoặc người này có năng lực (tài năng và sức lực) vượt trội hơn người kia. Người tin tưởng gần như đồng ý tuyệt đối với các quyết định của người được tin tưởng. Người “định hướng” cũng phải lưu ý đến tâm tư, tình cảm của người “theo phò” thì sự hợp tác mới lâu bền.

Chuyện hợp tác thành công hay tan vỡ không chỉ ở Việt Nam mới có, mà thế giới cũng có; không chỉ thời nay mới có, mà từ ngàn xưa đã có và mãi mãi về sau vẫn còn, cũng không chỉ có trong kinh doanh (kinh tế) mà còn có cả trong chính trị, khoa học và văn hóa, cho nên kể cả khi anh có tài năng và ý tưởng tốt, anh cũng đừng coi mình đứng trên mọi người. Và chuyện hợp tác là phải có thành tâm, thành ý. Anh đối xử với người khác thế nào, thì người ta đối xử với anh thế. Chung một niềm tin, chung một ý tưởng mới chung một con đường.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: