Trung thành với chuyên môn

Những cán bộ công chức, viên chức Việt Nam từ lâu đã bị các yếu tố bên ngoài tác động làm họ không còn trung thành với chuyên môn. Thực tế này diễn ra ở hầu hết các ngành nghề, trong mọi mặt của hình thái xã hội. Hai yếu tố tác động mạnh nhất là “chính trị hóa” và “thương mại hóa”.

1. Chính trị hóa chuyên môn

Chính trị hóa chuyên môn là chính trị hóa nền hành chính, chính trị hóa giáo dục, chính trị hóa thể thao, chính trị hóa truyền thông, chính trị hóa văn nghệ, kinh tế, thậm chí cả tôn giáo và cao nhất là chính trị hóa lập pháp, hành pháp và tư pháp. Bên trong tư pháp thì có chính trị hóa các cơ quan điều tra (cảnh sát), tố tụng (viện kiểm sát), xét xử (tòa án) và thi hành án (trại giam, đội thi hành án).

Giáo dục và truyền thông bị chính trị hóa như nào ai cũng biết. Còn lập pháp, hành pháp và tư pháp bị chính trị hóa thì không nhiều người hình dung ra. Ví dụ: ông chủ tọa phiên tòa của một án một tỉnh, khi xử một vụ án thì các yếu tố chuyên môn chi phối ông gồm: các quy định của pháp luật, nhân chứng, vật chứng và các lập luận chặt chẽ… Chứ các ông chánh án tòa tối cao, ông bộ trưởng tư pháp, ông bí thư tỉnh ủy cũng không can thiệp được.

Thực tế Việt Nam không phải vậy, một phiên tòa thường có vài thẩm phán, nhưng thường bị ông “chủ tọa” phiên tòa dẫn dắt. Các vụ án chính trị “nhạy cảm” thường bị tác động của “đường lối”. Người công chức, đặc biệt là công chức tư pháp phải trung thành với chuyên môn. Tôi xử là việc chuyên môn của tôi, còn ai “muôn năm mãi mãi” là việc khác. Bình thường trung thành với chuyên môn đã khó, trong các vụ án “nhạy cảm” lại càng khó.

Chính trị hóa chuyên môn gây hậu quả nặng nề nhất là chính trị hóa Tổng cục thống kê. Vì các chỉ đạo “đường lối” nên các số liệu thống kê thường được chỉnh sửa cho đẹp. Chỉnh sửa thì số liệu không phản ánh đúng thực tế tình hình. Không nhìn nhận đúng thực tế thì không đưa ra các chính sách đúng. Các sai lầm cứ dần lớn lên như một cái cây mọc lên mà gốc rễ rất còi cọc, đổ chỉ là vấn đề thời gian.

2. Thương mại hóa chuyên môn

Thương mại hóa chuyên môn là sử dụng những kiến thức, kĩ năng chuyên môn mà mình được đào tạo để làm những việc bất chính. Thương mại hóa chuyên môn xuất hiện trong tất cả các lĩnh vực, ở tất cả các cấp độ của xã hội đồng tiền. Đây là hình thức bán rẻ lương tâm và danh dự. Có thể kể ra như: Bác sĩ kê thuốc vì tiền (móc ngoặc ăn hoa hồng), kĩ sư ăn bớt vật liệu vì tiền (thực ra họ chỉ có lương, vì sức ép từ cấp trên), giáo viên dạy bớt chương trình vì tiền (để học sinh còn học thêm)…

Văn nghệ mục tiêu sáng tạo các giá trị mẫu mực chuyển thành sản xuất nhanh các sản phẩm mì ăn liền, để thỏa mãn thị hiếu rẻ tiền. Thể thao từ mục tiêu kêu gọi toàn dân rèn luyện sức khỏe thành đào tạo “gà nòi”, đi thi lấy thành tích về làm đẹp phòng truyền thống. Báo chí từ định hướng xã hội theo các trào lưu tốt đẹp thành nêu các gương xấu, việc xấu, lộ hàng, cướp, giết, hiếp, mê tín, hoang đường…

Nhà kinh tế thì sử dụng các kiến thức kinh tế để lòe bịp mọi người, kinh doanh bất hợp pháp, bán hàng đa cấp… Nhà hóa học thì sản xuất, pha chế thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng kém chất lượng. Nhà khoa học thì chế biến các “kết quả ảo” để kêu gọi và duy trì nguồn tài trợ. Cán bộ ngân hàng thì sử dụng “nghiệp vụ ngân hàng” để rút trộm tiền… Ở tất cả mọi nơi, tất cả mọi mặt, của cuộc sống hiện nay đều có những cán bộ không trung thành với chuyên môn.

Làm chính trị thì phải có lý tưởng cao đẹp, muốn giàu thì sang làm kinh tế chắt chiu, chịu thương chịu khó mới giàu. Chứ không có chuyện làm chính trị mà giàu, vì thế thì chỉ có đi ăn cắp. Đi ăn cắp thì sớm vào tù. Rồi danh dự bản thân, gia đình, dòng họ… Làm cán bộ là phải có tâm nguyện cống hiến, nếu không thì ra ngoài làm kinh tế. Bây giờ thời đại đã thay đổi, ngân sách đã trống rỗng, chẳng còn để các cán bộ bòn rút.

Là người cán bộ được đào tạo chuyên môn thì phải trung thành với chuyên môn, vì chuyên môn phải vượt qua sức ép hay những lợi lộc trước (mờ) mắt. Nước ta sở dĩ cứ nghèo hơn nước khác là vì có quá nhiều cán bộ không trung thành với chuyên môn. Các tín hiệu bên trên cho thấy chính quyền đang nỗ lực thay đổi điều này, ai không thức tỉnh, sẽ sớm bị rơi ra.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: