Vận động hành lang

Vận động hành lang (lobbying) là thuật ngữ hình thành từ việc mở rộng nghĩa của từ hành lang (lobby – tiếng Anh là nghĩa là sảnh hay hành lang của các tòa nhà). Vận động hành lang, nghĩa đen là các hoạt động diễn ra ngoài hành lang, nghĩa bóng dùng để chỉ những người tìm cách tiếp cận các chính trị gia quan trọng, nhằm tác động lên quá trình đưa ra chính sách để bảo vệ quyền ích của mình.

Giả thiết hình thành

Có hai giả thiết về việc hình thành thuật ngữ vận động hành lang trên thế giới, đó là vào những năm 1870, tổng thống thứ 18 của Mỹ – Ulysses S. Grant – đã sử dụng thuật ngữ này để gọi những nhà hoạt động chính trị thường chờ đợi ông ở khu vực sảnh của khách sạn Willard ở Washington D.C. nhằm tìm cách tiếp cận và trao đổi các vấn đề với tổng thống.

Cũng có ý kiến khác cho rằng thuật ngữ vận động hành lang bắt nguồn từ những năm 1840 tại quốc hội Anh, vì khi đó công dân Anh có quyền đến hành lang quốc hội để bày tỏ những nguyện vọng của mình.

Dần dần , cùng với sự phát triển của lịch sử, thuật ngữ vận động hành lang được sử dụng rộng rãi hơn để miêu tả nỗ lực tiếp cận, thiết lập quan hệ với các nhà hoạch định chính sách của một lĩnh vực, nhằm gây ảnh hưởng lên một chính sách nào đó, để bảo vệ hoặc tối đa lợi ích cho mình.

Cho tới nay, ngay cả ở Mỹ, nơi mà các hoạt động vận động hành lang diễn ra sôi động nhất, với sự công khai và tính hợp pháp cao nhất, cũng chưa thể xác định được một cách chính xác nghĩa của thuật ngữ này. Chính vì vậy mà thuật ngữ vận động hành lang có nhiều cách hiểu khác nhau.

Đối tượng chủ thể và các hình thức vận động

Đối tượng chủ thể của các hoạt động vận động hành lang thường là các nhóm lợi ích (interest group) và các chuyên gia vận động hành lang (lobbyist). Nhóm lợi ích là những nhóm công dân tập hợp lại với nhau dựa trên cơ sở chung lợi ích trong một lĩnh vực, một ngành nghề hay một căn tính nào đó.

Các chuyên gia vận động hành lang thường là các nghị sĩ, cựu nghị sĩ hoặc các quan chức cấp cao của chính quyền, những luật sư giàu kinh nghiệm… Chính vì vậy, đây là những nhân vật có khả năng tiếp cận với các quan chức cấp cao trong chính phủ, duy trì được các mối quan hệ chính trị và có khả năng gây ảnh hưởng bằng uy tín của mình.

Các hình thức vận động hành lang khá đa dạng và phức tạp. Tuy nhiên có thể chia ra làm hai loại chính là vận động trực tiếp và vận động gián tiếp. Vận động trực tiếp bao gồm các hình thức như: gặp gỡ các yếu nhân cần tác động; liên lạc qua điện thoại, thư điện tử; tiệc tùng chiêu đãi; tổ chức các buổi hội thảo tại nước ngoài…

Còn vận động gián tiếp là các hình thức: sản xuất các tài liệu, bản tin; tác động thông qua các kênh thông tin đại chúng, tạo sức ép từ dư luận, tổ chức các cuộc biểu tình, sử dụng hình ảnh của những người uy tín để kêu gọi hành động tập thể; soạn thảo những dự luật có khả năng được đệ trình; tổ chức các buổi điều trần, trả lời chất vấn chính thức và không chính thức…

Nhìn chung, hoạt động vận động hành lang ảnh hưởng nhiều đến các chính sách đối nội nhiều hơn là đối ngoại. Tuy nhiên, dưới tác động của quá trình toàn cầu hóa, nhiều vấn đề vốn thuần túy mang tính đối nội lại trở thành các vấn đề mang tính đối ngoại, vì liên quan đến yếu tố nước ngoài.

Chính phủ của một đất nước cũng có thể là chủ thể của hoạt động vận động hành lang, họ muốn tác động lên một chính sách nào đó của một nước khác để bảo vệ lợi ích cho mình. Bởi vậy, sự ra đời và tầm ảnh hưởng của các tổ chức vận động hành lang trong các vấn đề đối ngoại ngày càng nhiều và gia tăng mạnh mẽ.

Vai trò của vận động hành lang

Thứ nhất, vận động hành lang đóng vai trò như một chiếc cầu nối giữa xã hội với các nhà hoạch định chính sách. Vận động hành lang đem lại cơ hội tiếp xúc, trao đổi và lắng nghe lẫn nhau giữa công chúng với các quan chức trong chính phủ, từ đó, các chính sách được đưa ra sẽ phù hợp và thiết thực hơn.

Thứ hai, vận động hành lang là một công cụ giúp cho những nhóm công chúng cụ thể có thể góp phần tham gia vào quá trình hoạch định chính sách của nhà nước. Vận động hành lang là biện pháp hiệu quả nhất để các nhóm lợi ích bảo vệ tối đa lợi ích của mình, hạn chế đến mức thấp nhất các chính sách bất lợi.

Thứ ba, vận động hành lang còn là con đường giúp các chính phủ nước ngoài tiếp cận dễ dàng hơn với chính phủ và các chính sách của một quốc gia, thông qua việc thuê các nhà vận động hành lang chuyên nghiệp. Nhiều chính phủ nước ngoài đã thành công trong việc giải quyết các mâu thuẫn, những vấn đề nhạy cảm trong quan hệ hai nước vốn không dễ hóa giải được trên các bàn đàm phán ngoại giao.

Tuy nhiên, vận động hành lang cũng bị chỉ trích là làm phân tán quyền lực của nhà nước, và đôi khi lợi ích quốc gia của một nước bị các nhóm sắc tộc hay chính phủ nước ngoài ảnh hưởng. Bên cạnh đó, vận động hành lang cũng không thật sự công bằng và tích cực khi chính sách quốc gia bị tác động bởi một nhóm thiểu số công dân có quyền lực và sức mạnh về tài chính.

Nguồn Nghiên cứu quốc tế.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: