Tỉ suất lãi là gì?

Tỉ suất lãi là một trong những thông số quan trọng của nền kinh tế. Tỉ suất lãi cho biết hiệu quả của đồng vốn đầu tư, một góc độ mà các nhà đầu tư không thể bỏ qua khi quyết định đầu tư vào một ngành nghề nào đó. Tỉ suất lãi phụ thuộc vào lĩnh vực, tính độc quyền và giá trị thương hiệu.

Có nhiều cách khác nhau để định nghĩa về tỉ suất lãi. Các chuyên gia kinh tế định nghĩa phức tạp hơn – nhưng bám sát được vào những diễn biến của nền kinh tế hơn – cách định nghĩa nôm na của dân thường. Ta hãy cùng khảo sát hai cách định nghĩa này!

Theo cách định nghĩa của các chuyên gia kinh tế, thì tỉ suất lãi của một sản phẩm là tỉ số giữa phần lãi (sau thuế) trên giá thành sản phẩm (doanh thu). Cách định nghĩa này đúng nhưng khá khó hiểu và không trực quan.

Theo cách định nghĩa nôm na của dân thường, thì tỉ suất lãi của một sản phẩm là tí số giữa giá thành bán ra (doanh thu) trên tổng chi phí đầu vào. Cách định nghĩa này dễ hiểu hơn, nhưng có nhược điểm là tỉ số phần trăm (%) thường lớn, và dưới 100% thì âm – tức đang lỗ.

Tôi là người yêu thích sự đơn giản, nên tôi định nghĩa theo cách của mình cho dễ hiểu. Tỉ suất lãi của một đơn vị sản phẩm bằng tỉ số giữa phần lãi của sản phẩm đó trên tổng chi phí đầu vào. Theo định nghĩa này, thì tỉ suất lãi càng cao lãi càng lớn, và tỉ suất lãi âm là đang lỗ.

1. Phụ thuộc vào ngành nghề

Một bà bán nước chè ở Hà Nội bán một cốc chè nóng giá 3.000 đồng, tổng chi phí đầu vào của cốc chè đó (tiền chè, tiền nước nóng, tiền nộp phường) ví dụ là 1.000 đồng, thì tỉ suất lãi của bà là 200%. Và nói chung, đây tỉ suất lãi của “ngành nghề” chè đá Hà Nội.

Trong ngành công nghệ thông tin, ví dụ một công ty thương mại của ngành này mua một chiếc máy tính xách tay với giá 10 triệu đồng (đầu vào), bán ra với giá 12 triệu đồng (đầu ra), thì tỉ suất lãi của họ này là 20% – thấp hơn nhiều tỉ suất lãi của bà bán nước chè.

Mỗi một ngành nghề đều có các sản phẩm khác nhau, nhưng tỉ suất lãi của một ngành nghề được tính theo tỉ suất lãi của các sản phẩm chủ lực của ngành nghề đó. Giá trị của một đơn vị sản phẩm (giá thành bán ra) là một thông số quan trọng, mà các nhà đầu tư sẽ quan tâm khi quyết định bỏ vốn vào một ngành nghề nào đó.

Lợi nhuận thu được phụ thuộc vào số lượng sản phẩm bán ra. Ta thấy, công ty thương mại bên trên chỉ cần bán một chiếc máy tính xách tay đã lãi được 2 triệu đồng, còn bà bán nước chè cần bán 1.000 cốc chè nóng mới lãi được bằng số tiền đó. Và nếu nhập cùng một số lượng sản phẩm, thì giá của một sản phẩm càng cao lệ rủi ro càng lớn.

ti-suat-lai-la-gi

2. Phụ thuộc vào sự độc quyền

Ở những đất nước mà pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt quyền sở hữu trí tuệ, thì càng độc quyền – thường là những sản phẩm có hàm lượng chất xám cao có đăng ký quyền sở hữu trí tuệ – tỉ suất lãi càng lớn. Như vậy, mục này có thể dùng tiêu đề là tỉ suất lãi phụ thuộc vào sự cạnh tranh. Sự độc quyền luôn là điều tuyệt vời, nếu ta là chủ thể của điều đó.

Càng những sản phẩm mang tính sáng tạo cao, có bên trong hàm lượng chất xám lớn, thì càng khó bắt chước. Cùng với đó là được nhà nước bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ khi đăng ký, thì rủi ro từ việc bị làm giả, làm nhái hay đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ càng thấp. Tỉ suất lãi của những đơn vị làm ra những sản phẩm này là rất cao.

Phụ thuộc vào giá trị thương hiệu

Ví dụ, hãng thời trang thể thao nổi tiếng thế giời Nike may một chiếc áo thể thao hết một triệu đồng, rồi họ bán ra với giá năm triệu, thì tỉ suất lãi của họ là 400%. Một tỉ suất lãi rất cao – cao hơn bà bán nước chè – nhưng xã hội vẫn hài lòng khi dùng hàng của họ. Tỉ suất lãi nói chung của ngành may mặc là cao, vì tỉ lệ rủi ro của ngành này lớn.

Vì sản phẩm của hãng Nike có chất lượng tốt, nên họ đã khẳng định được “giá trị” của mình trong tiềm thức người tiêu dùng. Đó chính là giá trị thương hiệu, và Nike là hãng có giá trị thương hiệu cao. Từ giá trị thương hiệu cao đó, họ tạo ra một trào lưu trong xã hội là: “Phải dùng hàng của Nike mới là đẳng cấp!”. Tất nhiên, khi nhiều có hãng như Nike thì giá thành sản phẩm sẽ giảm xuống.

Cùng với các chỉ số khác (như chỉ số Icor), tỉ suất lãi là một trong những thông số quan trọng trong lĩnh vực kinh tế đầu tư. Thường những ngành nghề có hàm lượng chất xám cao và tỉ lệ rủi ro lớn sẽ có tỉ suất lãi cao. Tất nhiên, không tính đến những chuyện vi phạm pháp luật như buôn bán ma túy, vũ khí…

Vấn đề của Việt Nam là không xây dựng được những thương hiệu có giá trị lớn. Thậm chí, ta còn không làm được điều đó ngay trong các lĩnh vực mà ta có thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên, vùng nguyên liệu và năng lực gia công. Đó là các ngành: từ gạo cho đến cà phê, từ thủy sản cho đến trái cây, từ may mặc cho đến da dày… Đây là một sự kém cỏi đáng xấu hổ!

Vì không xây dựng được cho đất nước các thương hiệu mạnh, nên ngay cả thương hiệu quốc gia của Việt Nam cũng là một thương hiệu yếu. Đất nước Việt Nam ta bấy nay có thể ví như  là một tay “nghiện”, thói quen của hắn là bán “máu” mình để lấy tiền “phê” thuốc. Việt Nam ta bán tài nguyên thiên nhiên dạng thô, bán tài nguyên sức lao động giá rẻ, để lấy tiền về nuôi hệ thống.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: