Nghĩa của từ giá trị

Giá trị là một từ được dùng nhiều trong cuộc sống, nhưng giới học thuật hiện nay mang từ này vào giới của mình, đưa thêm vào nó một số nội hàm khó hiểu làm mọi người bối rối khi tiếp cận với tri thức hàn lâm, không hiểu những điều giới học thuật truyền đạt.

Từ “giá trị” dùng ngoài xã hội được hiểu gần như từ “quý.” Một ngôi nhà có giá trị là một ngôi nhà đắt tiền, một chiếc xe có giá trị là một chiếc xe đắt tiền… Từ “giá trị” trong toán học hay lập trình có thế là giá trị cao hoặc giá trị thấp, nhưng ở ngoài cuộc sống khi nói  từ “giá trị” thì người ta mặc nhiên hiểu là giá trị cao.

Einstein nói: “Đừng nỗ lực để trở thành người thành công, mà hãy cố gắng trở thành người có giá trị”. Tôi không hiểu người dịch có sát nghĩa không, nhưng thấy nhiều người dẫn câu này nên tôi hiểu từ giá trị ở đây là hữu ích, hữu dụng, đắc lực, tài giỏi… Ý là trong xã hội thành công cũng có thể đến từ thừa kế, quan hệ, xum xoe, khúm núm…

Cũng có người nói giới trẻ hiện nay đang bị mất phương hướng, vì xã hội Việt Nam ta đang khủng hoảng các “thang giá trị”. Vậy “thang giá trị” là gì? Không có nhiều người Việt Nam, kể cả là các trí thức, hiểu được nghĩa của cụm từ này. Tôi xin cắt nghĩa để cụm từ này thành dễ hiểu, từ giá trị có các nghĩa sau:

1. Giá trị tự nhiên

Như trên đã nói, từ “giá trị” được hiểu gần như từ “quý”. Giá trị tự nhiên là những gì quý có sẵn trong tự nhiên. Một cây gỗ lớn là quý, một con cá lớn là quý, một viên kim cương là quý, một hồ nước trong xanh là quý, hang Sơn Đoòng là quý, vịnh Hạ Long là quý… (Tất nhiên, dưới con mắt con người – vụ lợi)

2. Giá trị nhân tạo

Giá trị nhân tạo hiểu là thứ gì đó có giá trị đối với xã hội, là những giá trị do con người tạo ra. Và khi tạo ra những thứ quý ấy, con người phải mất công sức, thời gian, trí tuệ… Giá trị nhân tạo được chia làm hai loại: giá trị tinh thần và giá trị vật chất.

a. Giá trị tinh thần

Có thể hiểu là những thứ “quý” mà con người không chạm tới được, sờ thấy được, không cầm nắm hay cân đong đo đếm được vì chúng là những thứ phi vật chất, không nặng đến một lạng, chưa nói cân, yến hay tạ.

Một câu nói hay là một giá trị, một bài thơ hay là một giá trị, một bài viết tốt là một giá trị… Mỗi một tiên đề, nguyên lý, định luật, định lý, chủ thuyết, học thuyết, hệ tư tưởng là một giá trị… Mỗi một câu ca dao, tữ ngữ, ngạn ngữ, cách ngôn là một giá trị… Mỗi một bài chèo, tuồng, cải lương, hát xẩm, hát xoan là một giá trị…

b. Giá trị vật chất

Giá trị vật chất là toàn bộ những cơ sở hạ tầng do con người tạo ra, từ một viên gạch đến những ngôi nhà khổng lồ, từ những cái kim cho đến con tàu bay vào vũ trụ. Tất cả những thứ (trang thiết bị, phương tiện) hữu dụng thì đều là quý, tất cả những con người đắc lực (sản phẩm của nền giáo dục tiến tiến) đều là quý.

Xã hội Việt Nam đang “khủng hoảng các tháng giá trị”. Thể hiện như nhiều người – không chỉ có thanh thiếu niên – hiểu nhầm, hiểu sai xấu thành tốt, dở thành hay… Rồi họ đi tôn thời những giá trị nhố nhăng, kệch cỡm… Giá trị truyền thống tốt đẹp của đất nước – được ông cha gây dựng, đúc kết như gia phong, quốc pháp họ không tôn thờ, lại đi tôn thờ những thứ dở hơi, vớ vẩn, thô tục, nhảm nhí…

Những kẻ tạo ra những “giá trị nhố nhăng” lại được tôn thờ. Rồi chúng tạo ra những khuôn mẫu (chuẩn) méo mó, khôi hài, lệch lạc cho xã hội. Những người nhận thức kém – nhất là giới trẻ – chưa có đủ bản lĩnh để có sức đề kháng, dễ tôn sùng những điều đó. Nào là đại gia là phải có chân dài, ngôi sao là phải có tai tiếng, doanh nhân là phải có quan hệ…

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: