Về đề xuất thay đổi cách viết chữ Việt

Một ngôn ngữ nói chung bao giờ cũng gồm hai thành phần: 1. Tiếng nói và 2. Chữ viết. Về “tiếng nói” thì tiếng Việt là duy nhất trên thế giới, dù ta có viết các tiếng (âm) đó theo cách nào. Trước chúng ta viết bằng chữ Nôm, sau này là chữ quốc ngữ. Tiếng nói thì tiếng Việt mượn khá nhiều từ của tiếng Hán, nhưng âm đã đọc chệch đi khá nhiều do khí hậu và thổ nhưỡng, cho nên nói tiếng Việt là duy nhất là một câu nói hoàn toàn đúng.

Về “chữ viết” thì tôi không nhớ chính xác lịch sử về chữ, nhưng đại khái là ban đầu người Việt Nam không có chữ viết, sau mới mượn chữ Hán rồi sửa thành chữ Nôm. Đến thế kỷ 17, ông Francisco de Pina – một giáo sĩ người Bồ Đào Nha (Portugal) – đến Việt Nam và sáng tạo ra cách viết tiếng Việt bằng các chữ cái la-tinh, không mượn cách viết chữ tượng hình của người Hán nữa. Chữ viết theo cách mới này gọi là chữ quốc ngữ, từ đó người Việt Nam cũng biết chữ nhiều hơn.

Vậy thì “chữ viết” chỉ là cách mã hóa (ghi) các tiếng nói (âm) lên giấy, nên về nguyên tắc không có cách mã hóa nào sai, chỉ có cách mã hóa được dùng nhiều và cách mã hóa không được dùng nhiều. Tất nhiên, cách mã hóa vô giá trị là cách mã hóa trong nội bộ các quy định của mình có sự mâu thuẫn, bất hợp lý… Chữ quốc ngữ là loại chữ người Việt Nam đã sử dụng từ lâu, đặc biệt là sau cách mạng tháng 8, loại chữ này được sử dụng chính thức trong các văn bản nhà nước, và rộng rãi ngoài xã hội.

Chữ quốc ngữ có cái hay có cái dở, chứ nói chữ quốc ngữ dở hoàn toàn là không hề đúng. Cho rằng chữ quốc ngữ là cách mã hóa dài, thì xin thưa độ dài ngắn của các cách mã hóa của các ngôn ngữ trên thế giới còn phụ thuộc vào văn hóa, chứ không phải chỉ có riêng ngôn ngữ quyết định. Ví dụ: từ dài nhất trong tiếng Việt là từ “nghiêng” – có bảy chữ cái, như từ các ngắn nhất có thể là những từ như: o – cô gái, u – mẹ, y – hắn chỉ có một chữ cái.

***

Thay đổi ngôn ngữ – cụ thể là cách viết tiếng Việt – là một chuyện lớn, vì việc này sẽ diễn ra ở số đông gần một trăm triệu người trên toàn quốc. Chuyện lớn thì nên làm từ từ từng bước, không nên để xuất thay đổi táo bạo quá – mang tính bước ngoặt – dễ làm cho người mới nghe sốc, tạo phản ứng tiêu cực dễ dẫn đến chuyện bất thành. Không nên và không thể có chuyện một đêm mà làm được cách mạng, nhất là cách mạng về văn hóa.

Thực ra không cần các giáo sư và tiến sĩ đầu ngành nghiên cứu và phát minh, giới trẻ – với sự thông minh và lười biếng của mình – đã sáng tạo ra cách viết mới từ lâu, cho phù hợp với bàn phím của các điện cỏ thời trước – để họ sẽ phải bấm phím ít hơn. Theo cách viết mới này, thì các đơn vị từ được rút ngắn đi. Họ cũng có nhiều cải cách táo bạo đến mức khó hiểu, nhưng việc thay chữ f = ph và j = gi là hai cách thay thế khá hợp lý. Đây cũng là hai chữ cái không có trong bảng chữ cái tiếng Việt, nên chưa được dùng nhiều.

Không chỉ người Việt Nam, mà bản tính chung của loài người là: “sợ những gì mình không hiểu và ghét những người nghĩ khác mình”. Những đề xuất mới và táo bạo nói chung thường có cả hai điểm này, nên tỉ lệ rủi ro thường là cao. Là người cũng đưa ra nhiều cái mới, nên cá nhân tôi ủng hộ suy nghĩ “cải tạo cách viết tiếng Việt”. Còn cải tạo thế nào, thì tùy từng “đề xuất” mà có những “ý kiến” cụ thể. Đề xuất thay đổi “mạnh” quá thì khó thành công (vì khó hiểu), còn đề xuất thay đổi “nhẹ” quá thì “công” của tác giả không lớn.

Bài học lịch sử cho thấy, phương thức canh tác lúa nước và nền văn hóa phương Đông tạo cho người Việt Nam một đặc tính là “âm tính”. Theo đó, đại bộ phận của người Việt Nam sống rất “bị động”, số ít sống “chủ động” thường là những người sáng tạo. Mà đặc điểm của người “bị động” là ghét suy nghĩ, ưa vui chơi, giải trí và ngại thay đổi. Người Việt Nam chỉ thay đổi khi có động lực nào đó “thúc” mạnh vào họ, như cách mạng tháng 8 là sau nạn đói năm 1945, phá rào nhiều nơi sau những khó khăn do chế độ bao cấp.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: