Về đề xuất thay đổi cách viết chữ Việt

Một ngôn ngữ bao giờ cũng gồm hai thành phần: tiếng nói và chữ viết. Tiếng nói thì tiếng Việt là duy nhất trên thế giới, dù ta có viết các âm đó bằng loại chữ nào. Trước chúng ta viết bằng chữ Nôm, bây giờ là chữ Quốc Ngữ. Tiếng nói thì tiếng Việt mượn khá nhiều âm của tiếng Hán, nhưng đã đọc chệch đi khá nhiều do khí hậu và thổ nhưỡng, cho nên tiếng (âm) Việt là duy nhất trên thế giới.

Chữ viết thì tôi không nhớ chính xác lịch sử về chữ, nhưng ban đầu đại khái người Việt Nam không có chữ viết, sau mới mượn chữ Hán, rồi sửa thành chữ Nôm. Đến thế kỷ 17, các ông giáo sĩ đạo Cơ Đốc (Francisco de Pina, Francesco_Buzomi…) đến Việt Nam nghĩ ra cách viết tiếng Việt bằng các chữ cái La-tin, dùng các chữ cái ghép thành từ để mã hóa âm, không mượn các chữ tượng hình của người Hán nữa. Theo viết mới này, người Việt Nam biết chữ nhiều hơn.

Chữ viết chỉ là cách mã hóa (ghi) các tiếng nói (âm) lên giấy, nên về nguyên tắc không có cách mã hóa nào sai, chỉ có cách mã hóa được dùng nhiều và cách mã hóa không được dùng nhiều. Tất nhiên, cách mã hóa vô giá trị là cách mã hóa mà trong nội bộ các quy định của mình có sự mâu thuẫn, bất hợp lý… Chữ Quốc Ngữ là loại chữ người Việt Nam đã quen dùng, từ sau cách mạng tháng tám, loại chữ này được sử dụng chính thức trong các văn bản nhà nước, rồi rộng rãi ra ngoài xã hội.

Chữ Quốc Ngữ có cái hay có cái dở, chứ nói nó dở hoàn toàn là không đúng. Nếu cho rằng chữ Quốc Ngữ là cách mã hóa dài, thì xin thưa độ dài ngắn của các cách mã hóa của các ngôn ngữ trên thế giới còn phụ thuộc vào văn hóa, chứ không phải chỉ có riêng ngôn ngữ quyết định. Ví dụ: từ dài nhất trong tiếng Việt là từ “nghiêng” – có bảy chữ cái, như từ các ngắn nhất có thể là những từ như: o – cô gái, u – mẹ, y – hắn chỉ có một chữ cái.

***

Thay đổi ngôn ngữ – cụ thể là cách viết tiếng Việt – là một chuyện lớn, vì việc này sẽ diễn ra ở số đông gần một trăm triệu người trên toàn quốc. Chuyện lớn thì nên làm từ từ, từng bước một chứ không nên có để xuất thay đổi quá táo bạo – mang tính bước ngoặt – dễ làm cho người chưa hiểu chuyện nghe qua dễ sốc, tạo phản ứng tiêu cực, dễ dẫn đến việc không thành công. Không nên và không thể có chuyện một đêm mà làm được cách mạng, nhất là cách mạng về văn hóa.

Thực ra không cần các giáo sư và tiến sĩ đầu ngành nghiên cứu và phát minh, giới trẻ – với sự thông minh và lười biếng của mình – đã sáng tạo ra cách viết mới từ lâu, cho phù hợp với bàn phím của các điện cỏ thời trước – để họ sẽ phải bấm phím ít hơn. Theo cách viết mới này, thì các đơn vị từ được rút ngắn đi. Họ cũng có nhiều cải cách táo bạo đến mức khó hiểu, nhưng việc thay chữ f = ph và j = gi là hai cách thay thế khá hợp lý. Đây cũng là hai chữ cái không có trong bảng chữ cái tiếng Việt, nên chưa được dùng nhiều.

Không chỉ người Việt Nam, mà bản tính chung của loài người là: “sợ những gì mình không hiểu và ghét những người nghĩ khác mình”. Những đề xuất mới và táo bạo nói chung thường có cả hai điểm này, nên tỉ lệ rủi ro thường là cao. Là người cũng đưa ra nhiều cái mới, nên cá nhân tôi ủng hộ suy nghĩ “cải tạo cách viết tiếng Việt”. Còn cải tạo thế nào, thì tùy từng “đề xuất” mà có những “ý kiến” cụ thể. Đề xuất thay đổi “mạnh” quá thì khó thành công (vì khó hiểu), còn đề xuất thay đổi “nhẹ” quá thì “công” của tác giả không lớn.

Bài học lịch sử cho thấy, phương thức canh tác lúa nước và nền văn hóa phương Đông tạo cho người Việt Nam một đặc tính là “âm tính”. Theo đó, đại bộ phận của người Việt Nam sống rất “bị động”, số ít sống “chủ động” thường là những người sáng tạo. Mà đặc điểm của người “bị động” là ghét suy nghĩ, ưa vui chơi, giải trí và ngại thay đổi. Người Việt Nam chỉ thay đổi khi có động lực nào đó “thúc” mạnh vào họ, như cách mạng tháng 8 là do nạn đói năm 1945, phá rào nhiều nơi sau những khó khăn từ chế độ bao cấp.

Advertisements

Về Thành
Tiến lên phía trước!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: