Những từ đồng âm Hán Việt dễ gây hiểu nhầm

Tiếng (âm) Việt mượn nhiều của tiếng Hán, tuy người Việt không còn viết như người Hán – kể cả là biến thể chữ Nôm. Một điểm khá thú vị là: có một số đơn vị âm của tiếng Việt trùng với âm của tiếng Hán, làm cho một số người Việt không hiểu nghĩa của từ (mã hóa của âm) dùng sai khi nói hoặc viết. Xin liệt kê ra như sau:
Đọc tiếp…

Advertisements

Xã hội học về nhà cao tầng

Nhà cao tầng hay cao ốc dành cho dân cư mà gọi là “chung cư” là không đúng. Âm “chung” trong tiếng Việt trùng với âm “chung” của tiếng Hán. Âm “chung” trong tiếng Việt nghĩa là cùng, cùng nhau; còn âm “chung” trong tiếng Hán – nếu viết là 終 – thì nghĩa là hết, cuối cùng… Thủy chung là từ đầu đến cuối, chung cuộc là cuối cùng, chung kết là cuối cùng kết lại…
Đọc tiếp…

Luận chứng – Luận cứ – Luận điểm

Bất kỳ sản phẩm trí tuệ nào thuộc thể loại bài viết phi hư cấu – dù là ngắn như các đoạn văn, bài viết; hay dài như các luận văn, luận án hay thậm chí là đồ sộ như các đề án, công trình nghiên cứu – đều có thể đánh giá được dựa trên ba tiêu chí: luận chứng, luận cứ và luận điểm.
Đọc tiếp…

Ám ảnh chiều cao

Việt Nam nằm trong nhóm những nước người dân lùn nhất thế giới. Đây là nỗi buồn, xấu hổ và là nỗi ám ảnh của biết bao người Việt Nam. Cỏ vẻ như ở châu Á có một ngầm định là: lùn về cơ thể gắn liền với lùn về thu nhập (GDP) và lùn về dân trí. Điều này chưa hẳn đúng, nhưng tấm gương là đất nước Nhật Bản cứ ám ảnh người Việt Nam.
Đọc tiếp…

Illuminati – hội kín bí hiểm nhất thế giới

Illuminati – hội khai sáng – từng là hội kín nối tiếng ở châu Âu và cả thế giới. Đây là hội bí hiểm từ lý do hình thành cho đến tôn chỉ, mục đích hoạt động. Vì những hoạt động bí hiểm của mình, hội đã bị chính quyền giải thể. Tuy nhiên, nhiều năm sau khi tan rã, hội Illuminati vẫn là một trong những thuyết âm mưu vĩ đại nhất thế giới.
Đọc tiếp

Người Việt Nam thường “hỏi” khi “chào”

“Anh đi đâu đấy?”, “Anh ăn cơm chưa?”, “Anh đi làm về à?” – đã nhiều lần tôi bị hỏi như vậy khi đi trong ngõ nhà mình. Những người đó hỏi mà không hề quan tâm đến câu trả lời của tôi là gì, mà đây là một câu chào – người Việt Nam thực sự chưa có hoạt động “chào hỏi” một cách hợp lý.
Đọc tiếp…

Bàn về từ “hóa” – 化

Từ “hóa” (chữ  trong tiếng Hán) có nghĩa gốc là sự thay đổi, biến đổi, biến hóa… Môn “Hóa học” trong trường học cấp 2, cấp 3 là môn học về sự biến đổi của vật chất. Ngành hóa là ngành nghiên cứu về sự biến đổi của vật chất trong thế giới tự nhiên, để tìm ra những điều hữu ích cho con người.
Đọc tiếp…

Bảo vệ: Những người nặng vía

Nội dung này được bảo mật. Hãy nhập mật khẩu để xem tiếp:

Về chương trình hài Táo Quân

Chẳng hiểu tại sao chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta – dưới sự lãnh đạo của cộng sản vô thần – vốn kiểm duyệt gắt gao truyền thông và thông tin lại bỏ qua chương trình hài Táo Quân hàng năm. Một chương trình chuyên đả kích, bêu xấu chính phủ và các bộ trưởng.
Đọc tiếp…

Sự khác nhau giữa phản biện và “ném đá”

Dư luận vẫn còn nóng vụ “đề xuất thay đổi cách viết chữ Việt” của ông Bùi Hiền. Các ý kiến được phân thành nhiều phe: ủng hộ có, “ném đá” có, khen ngợi có mà chửi bới cũng có… Thiết nghĩ, ta nên phân biệt giữa phản biện và “ném đá” lần này, để sử dụng cho những “sự kiện tranh cãi” lần sau.
Đọc tiếp…

Về đề xuất thay đổi cách viết chữ Việt

Một ngôn ngữ bao giờ cũng gồm hai thành phần: tiếng nói và chữ viết. Tiếng nói thì tiếng Việt là duy nhất trên thế giới, dù ta có viết các âm đó bằng loại chữ nào. Trước chúng ta viết bằng chữ Nôm, bây giờ là chữ Quốc Ngữ. Tiếng nói thì tiếng Việt mượn khá nhiều âm của tiếng Hán, nhưng đã đọc chệch đi khá nhiều do khí hậu và thổ nhưỡng, cho nên nói tiếng Việt là duy nhất trên thế giới.
Đọc tiếp…

Đại học cần phải nghiên cứu

Trong giới làm nghiên cứu, giảng dạy tại các đại học và đơn vị học thuật, điều làm nên sự khác biệt giữa các cá nhân cũng như giữa các trường chính là thành tích nghiên cứu. Trang chủ của bất cứ đại học có thứ hạng nào trên thế giới đều giới thiệu trang trọng đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên với lí lịch học thuật, liệt kê các nghiên cứu đã công bố, các cuốn sách đã xuất bản.
Đọc tiếp…

Văn hóa ăn ở Bắc Việt

Gọi là Bắc Việt, tuy nhiên cả miền cũng chia ra thành bốn vùng rõ rệt về mặt địa lý, đó là Tây Bắc và Đông Bắc phần lớn là trung du và núi, Duyên Hải (ven biển) và Đồng Bằng (chiêm trũng). Mỗi vùng có văn hóa ăn khác nhau, chứ cũng không có văn hóa ăn chung cho cả miền.
Đọc tiếp…

Bốn phẩm chất của người quân tử

Con người khi đứng trước nguy nan thường lo lắng sợ hãi, đứng trước danh lợi sẽ đắn đo, thậm chí sẵn sàng thất tín, có chút thành tựu hơn người lại dễ sinh tâm ngạo mạn, khi có tài năng mà không được trọng dụng thì buông xuôi, oán trời trách đất.
Đọc tiếp…

Nghĩa của từ giá trị

“Giá trị” là một từ xưa nay vẫn được dùng nhiều trong cuộc sống, nhưng gần đây giới hàn lâm mang nó vào các sản phẩm của mình, rồi thêm vào nghĩa của nó một số nội hàm khó hiểu, làm mọi người bối rối khi tiếp cận với tri thức hàn lâm. Thiết nghĩ một lần ta nên làm rõ nghĩa từ này, để các thông điệp của giới hàn lâm trở nên dễ hiểu.
Đọc tiếp…

Những từ hay bị dùng nhầm

Những ai không viết thường xuyên viết rất dễ bị sai lỗi chính tả, nhất là do cách đọc đồng âm của tiếng Việt. Bản thân người viết cũng đã viết sai và bị sửa khá nhiều, nên xin tổng hợp lại đây hi vọng giúp được ai đó, chứ không có ý gì khác.
Đọc tiếp…

Phản biện trong ngành khoa học xã hội

Gần như toàn bộ các nhận định của ngành khoa học xã hội đều mang tính tương đối. Túi khôn của đời – các giá trị học thuật của ngành khoa học xã hội – phần lớn nằm trong các câu ca dao và tục ngữ do ông cha để lại. Nhưng nội dung của chúng cũng có thể mâu thuẫn với nhau.
Đọc tiếp…

Vị trí của giáo dục trong xã hội

Giáo dục không chỉ là truyền thụ cho trẻ con kiến thức, mà còn có nhiệm vụ trông giữ trẻ con ở trường, để bố mẹ chúng đi làm tạo ra của cải vật chất cho xã hội. Khi xác định được đúng nhiệm vụ của mình như thế, một nền giáo dục mới hoạt động đúng cách.
Đọc tiếp…

Ngày tết suy nghĩ về học thuật

Tết là mùa của no đủ, mà tâm tính của con người, hễ cứ no đủ là người ta nghĩ đến chuyện xa xôi. Cho nên tết là người ta hoài cổ, mặc áo dài, đội khăn xếp, đi chùa đi đền, đến những nơi rêu phong cổ kính tìm lại những giá trị trường tồn. Đó chính là văn hóa.
Đọc tiếp…